Jesień wielu osobom kojarzy się z końcem sezonu alergicznego. Niestety, wrzesień potrafi być trudnym miesiącem dla alergików. Chociaż pylenie niektórych roślin się kończy, to inne właśnie wtedy osiągają szczyt intensywności. Sprawdź, co pyli we wrześniu i jak chronić się przed sezonowymi alergenami.
Alergia wziewna – wrzesień to nie koniec problemów
Wielu alergików z ulgą żegna lato, wierząc, że jesień przyniesie ukojenie. Jednak objawy alergii wziewnej, takie jak kichanie, łzawienie oczu, katar sienny czy problemy z oddychaniem, mogą nasilać się również we wrześniu. Dlaczego? Ponieważ właśnie wtedy pyli kilka bardzo uciążliwych dla alergików roślin. Do tego dochodzą zarodniki grzybów pleśniowych, których stężenie w powietrzu często rośnie z początkiem jesieni.
Co pyli we wrześniu? Lista najczęstszych alergenów
1. Ambrozja (Ambrosia artemisiifolia)
Ambrozja to jedna z najbardziej uczulających roślin na świecie. Choć w Polsce nie występuje tak powszechnie jak np. w USA, to jej obecność w niektórych regionach kraju (szczególnie południowo-zachodnich) jest coraz bardziej odczuwalna. Ambrozja zaczyna pylić w sierpniu, a we wrześniu osiąga swoje maksimum.
Objawy alergii na ambrozję:
- intensywny katar,
- kichanie,
- swędzenie nosa i oczu,
- trudności z oddychaniem,
- pogorszenie astmy.
2. Bylica (Artemisia vulgaris)
Bylica to kolejna silnie uczulająca roślina. Choć jej szczyt pylenia przypada na sierpień, we wrześniu nadal może powodować objawy alergii, zwłaszcza w pierwszej połowie miesiąca. Rośnie dziko przy drogach, na łąkach i nieużytkach.
Ciekawostka: Alergeny bylicy mogą wchodzić w reakcje krzyżowe z niektórymi pokarmami, np. selerem, marchwią czy przyprawami.
3. Pokrzywa (Urtica dioica)
Choć większość osób zna pokrzywę jako roślinę o właściwościach leczniczych, niektórych alergików może ona uczulać. We wrześniu pokrzywa nadal pyli, choć w znacznie mniejszym stopniu niż latem.
Objawy uczulenia na pyłki pokrzywy:
- łagodny katar sienny,
- swędzenie oczu,
- umiarkowane objawy skórne.
4. Babka lancetowata (Plantago lanceolata)
To niepozorna roślina, często rosnąca przy drogach i na trawnikach. Jej pyłek rzadko wywołuje silne reakcje alergiczne, ale u osób uczulonych może powodować łagodne objawy przez cały wrzesień.
Warto wiedzieć: Babka może pylić także wtedy, gdy większość roślin już przekwitła, co czyni ją trudnym do wykrycia alergenem.
Grzyby pleśniowe – cichy wrześniowy wróg
Poza pyłkami roślin i drzew, we wrześniu alergików mogą uczulać zarodniki grzybów pleśniowych, takich jak:
1. Alternaria
Zarodniki tego grzyba pojawiają się w powietrzu od wiosny aż do późnej jesieni. Ich największe stężenie przypada właśnie na sierpień i wrzesień. Występują na rozkładającej się materii organicznej, kompoście, ściółce i liściach.
Objawy uczulenia na Alternaria:
- przewlekły katar,
- świszczący oddech,
- kaszel,
- ataki astmy.
2. Cladosporium
To jeden z najczęstszych grzybów pleśniowych w naszym otoczeniu. We wrześniu zarodniki Cladosporium są obecne w dużych ilościach, szczególnie w wilgotne dni. Grzyb ten rozwija się na obumarłych roślinach i w glebie.
Dla kogo szczególnie niebezpieczny? Dla osób cierpiących na astmę oraz małych dzieci.
Czy drzewa pylą we wrześniu?
Choć większość drzew kończy pylenie wczesnym latem, niektóre gatunki mogą wpływać na stan zdrowia alergików także jesienią – choć głównie pośrednio.
1. Leszczyna i olsza – pylenie wtórne
Niektóre osoby uczulone na leszczynę i olszę odczuwają objawy alergii także jesienią – z powodu reakcji krzyżowych lub obecności resztek pyłków w środowisku. Drzewa te nie pylą aktywnie we wrześniu, ale ich alergeny mogą przetrwać w kurzu i na powierzchniach.
2. Drzewa ozdobne na balkonach i tarasach
Na mniejszych przestrzeniach, jak balkony i ogrody, rośliny doniczkowe czy ozdobne trawy (np. miskanty, rozplenice) mogą również wpływać na nasilenie objawów alergii – zwłaszcza jeśli pylą lub gromadzą zarodniki grzybów.
Jak chronić się przed alergenami we wrześniu?
1. Śledź kalendarz pylenia
Regularne sprawdzanie kalendarza pylenia pomoże ci zaplanować aktywność na świeżym powietrzu w dni o mniejszym stężeniu pyłków. Wiele serwisów meteorologicznych podaje aktualne dane dla konkretnych regionów Polski.
2. Wietrz mieszkanie z rozwagą
Najlepiej wietrzyć rano lub wieczorem, gdy stężenie pyłków jest niższe. Unikaj otwierania okien w wietrzne i suche dni.
3. Unikaj suszenia prania na zewnątrz
Pyłki bardzo łatwo osadzają się na tkaninach. Suszenie prania w domu lub w suszarce bębnowej pomoże ograniczyć kontakt z alergenami.
4. Myj twarz i włosy po powrocie do domu
Pyłki i zarodniki grzybów mogą osadzać się na włosach, skórze i ubraniach. Regularne mycie oraz zmiana odzieży po spacerze może znacząco zmniejszyć objawy alergii.
5. Zadbaj o czystość w domu
Odkurzanie, przemywanie podłóg na mokro i używanie oczyszczaczy powietrza z filtrami HEPA to skuteczne sposoby na ograniczenie kontaktu z alergenami wewnątrz domu.
Naturalne metody łagodzenia objawów alergii
Choć leki przeciwhistaminowe są skuteczne, wiele osób sięga również po naturalne sposoby łagodzenia objawów alergii, m.in.:
- Nawilżanie powietrza – wilgotność na poziomie 40–60% zmniejsza unoszenie się pyłków.
- Inhalacje ziołowe – np. z rumianku lub tymianku (uwaga na reakcje krzyżowe!).
- Płukanie nosa solą fizjologiczną – pomaga usuwać pyłki z dróg oddechowych.
Podsumowanie
Wrzesień, choć zwiastuje koniec lata, nie oznacza końca sezonu alergicznego. Wciąż pyli kilka roślin, a dodatkowo pojawiają się w powietrzu zarodniki grzybów pleśniowych, które mogą silnie uczulać. Dla alergików to czas, w którym warto być szczególnie czujnym, śledzić prognozy pylenia i dbać o ograniczenie kontaktu z alergenami. Wiedza o tym, co pyli we wrześniu, pozwala lepiej zaplanować codzienne aktywności i uniknąć nasilonych objawów alergii.
Przeczytaj również:
Alergia zimą? Czyli co pyli w lutym.
Co pyli w marcu? Rośliny powodujące alergie
Co pyli w kwietniu? Rośliny i drzewa powodujące alergię
Co pyli w maju? Rośliny i drzewa powodujące alergię
Co pyli w czerwcu? Rośliny i drzewa powodujące alergie
Co pyli w lipcu? Rośliny i drzewa powodujące alergię
Co pyli w sierpniu? Rośliny i drzewa powodujące alergię
Cześć! Mam na imię Artur i od lat fascynuję się roślinami – ich uprawą, pielęgnacją oraz zgłębianiem tajników ogrodnictwa i hodowli roślin doniczkowych. To moja pasja, którą chcę dzielić się z innymi. Dlatego tworzę artykuły na Stacja Ogród – miejscu pełnym inspiracji, sprawdzonych porad i praktycznych wskazówek, które pomogą Ci zadbać o rośliny i stworzyć piękną, zieloną przestrzeń. Zapraszam Cię nie tylko na naszą stronę, ale także do śledzenia profilu Stacja Ogród na Facebooku i dołączenia do naszej grupy – wspólnej przestrzeni, gdzie wymieniamy się doświadczeniami, pomysłami i miłością do ogrodnictwa. Do zobaczenia!